Module Fonetische Transcriptie 2011

OpleidingTaalwetenschap
ModuleFonetische Transcriptie
VakcodeTW75171
Studielast5 ECTS
Ingangseis deze cursus hoort gelijktijdig met of na de cursus 'Spraak' te worden gevolgd (volgorde-eis).
Periodesemester 1 (september t/m december 2011)
Inlichtingen Onderwijssecretariaat Taal- en Letterkunde
zie ook IFA teaching
zie ook de pagina in de studiegids
Onderdeel van BA Taalwetenschap (eerste jaar)
DocentKarin Wanrooij, Paul Boersma
Tijd en plaatswoensdag 15:00-16:45 uur, BH K.02
Leerdoel 5 jaar
Vijf jaar na deze cursus weet je nog dat sprekers doelgericht spraak produceren: hun doel is het teweegbrengen van een bepaalde perceptie bij de luisteraar.
Leerdoel direct
Direct na deze cursus kun je: de klanken van de talen van de wereld uitspreken, onderscheiden en noteren in het Internationaal Fonetisch Alfabet; articulatorische en perceptieve relaties tussen klanken benoemen; uitleggen hoe de spreker door middel van articulaties de akoestiek zodanig kan besturen dat bij de luisteraar een bepaalde perceptie teweeggebracht wordt; historische klankveranderingen verklaren in termen van de triade articulatie-akoestiek-perceptie.
Inhoud
Het uitspreken en horen van toon en intonatie, actieve articulatoren, articulatieplaatsen, plosieven (waaronder ejectieven, implosieven en kliks), fricatieven, nasalen, trillers, lateralen, klinkerhoogte, klinkerplaats, ronding, nasalisatie, fonatietypen. Van al deze dingen ook de bijbehorende articulaties, akoestische verschijnselen en teweeggebrachte perceptie. En toepassing op historische klankveranderingen.
Onderwijsvorm
practicum
Studiemateriaal
1. het boek Vowels and consonants: an introduction to the sounds of languages van Peter Ladefoged, Blackwell 2005, 191 pagina's met CD, €40. Te koop bij studievereniging VOS of bij boekhandel Atheneum.
2. het gratis te downloaden computerprogramma Praat. Te gebruiken thuis of in de Mediatheek in het P.C.Hoofthuis.
3. het gratis te downloaden lettertype Charis SIL, te gebruiken in zowel Praat als MS Word, en te downloaden van de Praat-homepage.
4. de transcriptiecursus met Boersma's uitspraak van de klanken van de talen van de wereld, plus snelle toegang tot Ladefoged's opnamen; voor de download- en installatiehandleiding zie les 1.
5. allerlei extra materiaal, uit te delen in de les (zie de afzonderlijke lessen).
Kosten
€20 (aangenomen dat je hetzelfde boek voor het college Spraak gebruikt).
Voertaal
Nederlands.

Toetsing:

  1. Spreektoetsen: tijdens les 2 (telt mee voor 2 procent), plus een individuele spreektoets in de week van 19 tot 23 december 2011 (23 procent). In totaal 25 procent.
  2. Huiswerk: opdrachten lever je voor de volgende les in (in les 2 tot en met 9, en 11). De 21 opdrachten tellen in totaal voor 20 procent mee. Je hoeft de huiswerkvragen niet 'goed' te hebben, als je maar laat zien dat je erover nagedacht hebt. Het is zelfs prima als je fouten maakt in het huiswerk, want voornamelijk van je fouten leer je.
  3. Luistertoets: tijdens de eindtoets (15 procent).
  4. Schriftelijke toets historie: tijdens les 10. Telt voor 10 procent mee.
  5. Schriftelijke eindtoets over medeklinkers, klinkers, 'overzicht': in de week na de laatste les (zie onder). Telt voor 30 procent mee.

Heb je aan het eind minder dan een vijfeneenhalf, dan vervallen alle punten voor je huiswerk en toetsen, en krijg je in januari een herkansing over de hele stof.

De studietijd (5 ECTS = 140 uur) kun je als volgt verdelen:

Dat is in totaal slechts 107 uur (6,7 uur per week, 16 weken lang). Die overige 33 uur heb je alleen maar nodig als je de herkansing moet doen in januari!

Studiehandleiding per les

Les 1
7 sept.
2011		 Eerste uur: De spreker bestuurt de luisteraar
   Algemeen: perceptie < akoestiek < articulatie < spieren.
   Stembanden en werking van relevante spieren.
   Verschil tussen ademen en spreken.
   Bespreking pagina 0: het IPA-systeem.
   Uitleg werking Praat en transcriptiecursus.
Tweede uur: Toon en intonatie (CD, hs. 2)
Boersma's transcriptiecursus installeren (thuis of op de studentencomputers in de Mediatheek):
   1. Download Praat en installeer het (instructies op de downloadpagina).
   2. Download van dezelfde webpagina als Praat het fonetisch lettertype en installeer het.
   3. Download het archief met de IPA-cursus van Blackboard (ongeveer 10 MB).
   4. Installeer het gedownloade archief (dubbelklikken, OK klikken); er onstaat een folder ipa_cursus.
Transcriptiecursus uitvoeren (thuis of op de studentencomputers in de Mediatheek):
   1. Kies in Praat Read from file... uit het Read-menu.
   2. Open het bestand -IPA-cursus-.man, dat in de folder ipa_cursus staat.
   3. Kies een fatsoenlijke fontgrootte, bijvoorbeeld 24 punten.
   4. Zoom uit naar het hele scherm, zodat de teksten niet rechts van je scherm af lopen.
Huiswerk:
   1. Zichtbaar maken van toonhoogtecontouren in Praat.
   2. Muzikale intervallen.
   3. Een historische verandering in het Limburgs: tonogenese.
   Spreekoefening: toon en intonatie.
Les 2
14 sept.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 1-3 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Spreektoets toon en intonatie (2 procent).
Tweede uur: Medeklinkers in Nederlands en Engels (hs. 11)
   - Hun productie, geluid en transcriptie.
   - Bespreking huiswerk 1-3.
Huiswerk:
   4. Het Nederlandse medeklinkersysteem.
   5. Een historische verandering in het Germaans: de wet van Grimm.
   Spreekoefening: Engelse en Nederlandse medeklinkers.
Les 3
21 sept.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 4-5 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 4-5.
Tweede uur: Nog meer medeklinkers in Nederlands en Engels (hs. 11)
   Hun productie, geluid en transcriptie.
   Spraakorganen: primaire functies, functies in spraak.
Huiswerk:
   6. Correctie van Ladefoged's tabel 11.2.
   7. Historische verschuivingen in Germaanse medeklinkers.
   Spreekoefening: nog meer Engelse en Nederlandse medeklinkers.
Les 4
28 sept.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 6-7 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 6-7.
   - Het oefenen van Chinese tonen (gastdocent: Jing Lin).
Tweede uur: Klinkers in Nederlands en Engels (hs. 12)
   Hun productie, geluid en transcriptie.
   Spraakorganen: primaire functies, functies in spraak.
   Besturing van de luisteraar: voorbeeld hoge klinkers.
Huiswerk:
   8. Het Nederlandse klinkersysteem.
   9. Relatie tussen perceptie en articulatie van klinkers.
   10. Historische verschuivingen in Germaanse klinkers.
   Luisteroefening: Engelse en Nederlandse medeklinkers.
Les 5
5 okt.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 8-10 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 8-10.
Tweede uur: Nog meer klinkers in Nederlands en Engels (hs. 12)
Huiswerk:
   11. Perceptieve doelen bij klinkers.
   12. Historische rekking van klinkers in open lettergreep.
   Spreekoefening: Engelse en Nederlandse klinkers.
Les 6
12 okt.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 11-12 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 11-12.
Tweede uur: Wat het strottenhoofd zoal kan (hs. 13)
Huiswerk:
   13. Plaatjes namaken.
   14. Historische veranderingen in de PIE /k/.
   15. Historische relatie tussen toon en stemhebbendheid: wet van Verner.
   Spreekoefening: medeklinkers, inclusief stemloosheid.
Les 7
19 okt.
2011		 SPECIALE LES samen met het college SPRAAK
   - Gastdocenten: Bart de Boer en Leston Buell
   - Bezoek aan het 'taallab' in het Bungehuis
   - Huiswerk 13-15 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
Huiswerk:
   16. Plaatjes namaken.
   17. Akoestische eigenschappen van ejectieven.
   Grote spreekoefening: medeklinkertabel.
Les 8
2 nov.
2011		 Eerste en tweede uur:
   - Huiswerk 16-17 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 13-17.
   - Ejectieven en implosieven.
Huiswerk:
   18. Herhalingsopdracht over ejectieven.
   19. Het benoemen van tongbewegingen.
   20. Plaatjes van sibilanten namaken.
   Grote spreekoefening: medeklinkertabel.
Les 9
9 nov.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 18-20 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 18-20.
Tweede uur: Nog meer (bijzondere) medeklinkers (hs. 14)
   - Inclusief faryngalen en epiglottalen.
Huiswerk:
   21. Is Weert kampioen?
   Spreekoefening: alle medeklinkers.
Les 10
16 nov.
2011		 Eerste uur:
   - Proefwerk historie (10 procent).
Tweede uur: Meer manieren van articulatie (hs. 14)
   - Herhaling trillers, lateralen en kliks.
Huiswerk:
   Spreekoefening: alle medeklinkers.
Les 11
23 nov.
2011		 Eerste uur:
   - Huiswerk 21 is op maandag ingeleverd.(1 procent).
   - Bespreking huiswerk 21.
Tweede uur: Klinkers (hs. 15)
Huiswerk:
   Spreekoefening: alle klinkers.
Les 12
30 nov.
2011		 Eerste uur:
   - Bespreking XXX.
Tweede uur: Meer klinkers (hs. 15)
Huiswerk:
   Spreekoefening: alle klinkers.
Les 13
7 dec.
2011		 Eerste uur:
   - Oefenen.
Tweede uur: Oefenen
   - Oefenen.
Huiswerk:
   Proeftentamen: thuis maken.
Les 14
14 dec.
2011		 Eerste uur:
   - Bespreking proeftentamen.
Tweede uur: Oefenen uitspraak gekke woordjes, luistertoets en 'overzicht'.
Week
19-23
dec.
2011		 Individuele spreektoetsen van 15 minuten (23 procent).
Eind-
toets
XXX dec.
2011
XXX uur
XXX		    - Luistertoets (15 procent).
   - Proefwerk klinkers, medeklinkers, 'overzicht' (30 procent).
Go to IFA home page
Deze pagina is: http://www.fon.hum.uva.nl/karin/transkripsi.html, door Paul Boersma en Karin Wanrooij, 5 augustus 2011